۷ اشتباه رایج کسب و کار اینترنتی در ابتدای راه + راهکارها

طبق گزارش CB Insights، حدود ۴۲٪ از استارتاپ‌ها به این دلیل اینکه اون ایده و کسب و کار در بازار و بین مردم به وجودش نیازی نیست شکست می‌خوه [ ! ]. علاوه بر این، ۲۹٪ از استارتاپ‌ها به‌دلیل اتمام بودجه در مسیر رشد متوقف میشن [ ! ]. پژوهش «هاروارد بیزینس ریویو» نشون میده بیش از دو سوم استارتاپ‌ها هیچ بازدهی مثبتی به سرمایه‌گذاران خود ارائه نمی‌کنند و عملا به سود دهی نمیرسن که خودش باعث توقف رشد و در نهایت شکست کسب و کار میشه [ ! ].

این آمارها اینو نشون میده که کارآفرینان تازه‌کار در آغاز راه با چالش‌های جدی مواجه هستن. همچنین رقابت شدید، نبود برنامه ریزی بازاریابی و عدم تطابق محصول با انتظارات مشتریان اغلب موجب توقف پروژه‌ها می‌شه. به‌طور خلاصه، ترکیب  اشتباهاتی مثل نبود استراتژی بازاریابی درست و متناسب ، برنامه‌ریزی مالی ضعیف و نبود تحقیق بازار، عموماً عامل اصلی شکست یک کسب‌وکار آنلاین هست. در بخش‌های بعد، ۷ اشتباه رایج کسب و کار اینترنتی که کارآفرینان در ابتدای راه مرتکب می‌شن را بررسی میکنیم و راهکارهایی برای جلوگیری ازون بهتون میگم.

۷ اشتباه رایج کسب و کار اینترنتی

۱- نداشتن تحقیق بازار

یکی از بزرگترین خطاها که میشه انجام داد، شروع هر نوع کسب و کاری بدون بررسی دقیق بازار هدف است. در واقع نمیشه ایده‌ای را بدون تطبیق با نیاز مشتریان واقعی اجرا کرد. HubSpot هم توصیه می‌کنه قبل از هر اقدام اجرایی باید بازار هدف خود را به دقت بررسی و در مورد اون تحقیق کنید تا مطمئن بشید محصول یا سرویس قراره ارائه بدین با نیاز جامعه هدف مطابقت داره[ ! ]. اگر این مرحله را نادیده بگیرین، انگار یه  پل برای جایی که کسی بهش نمیره ساختین که احتمال موفقیت آن به شدت کاهش می‌یابد.

( البته اینم بگم که ایجاد نیاز هم یکی از موارد مارکتینگ هست. خیلی مثال ها وجود داره که کالایی ساخته شده و با برند سازی و بازاریابی برنامه ریزی شده به مردم این  باور رو دادن که بهش نیازه و الان خیلی هم پر فروشن.مثلا شیر خشک.یا حتی جاروبرقی و ماشین لباسشویی که اوایل کاملا شکست خوردن و در مرور زمان طولانی به اینجا رسیدن که در هر خونه ای میبینیمشون)

۲- عدم تمرکز روی سئو و سایت حرفه‌ای

وبسایت شما ویترین کسب و کار شماست. نادیده گرفتن بهینه‌سازی برای موتورهای جستجو (SEO) یعنی چشم‌پوشی از مهم‌ترین منبع ترافیک رایگان و هدفمند. در این رابطه اقای نیل پاتل تاکید می‌کنه که «سئو منبع بسیار بزرگی از ترافیک رایگان است»[ ! ] و غفلت ازش، مشتریان بالقوه خیلی زیادی را از دست میده.

علاوه بر این، بهبود تجربه کاربری و کیفیت طراحی سایت بسیار اهمیت داره. طبق تحقیق دانشگاه استنفورد، حدود ۷۵٪ کاربران در چند ثانیه اول بازدید از سایت، بر اساس طراحی آن درباره اعتبار برند قضاوت می‌کنند که این جنبه دیگه اهمیت دادن به سایت رو نشون میده، یعنی طراحی حرفه ای سایت و اهمیت به پارامترهای بصری [ ! ]. اگه سایت، طراحی نامناسب یا جذابیت بصری پایین داشته باشه، حدود ۳۸٪ از بازدیدکنندگان تعامل خود را با وبسایت قطع می‌کنن و در همون ثلنیه های اول از سایت خارج میشن[ ! ]. بنابراین سرمایه‌گذاری روی یک وبسایت حرفه‌ای و بهینه‌سازی آن برای موتورهای جستجو (SEO)، از ضروریات اولیه رشد برای  یک سایت است.

(در این زمینه تیم رهنمو با تضمین ۱۰۰٪ بازگشت وجه بابت کیفیت طراحی میتونه بهتون کمک کنه. )

۳- وابستگی کامل به شبکه‌های اجتماعی

برخی کارآفرینان تازه‌کار تمام تلاش و تمرکز تبلیغاتی خودشونو روی شبکه‌های اجتماعی معطوف می‌کنند. این کار بسیار پرخطره؛ چون الگوریتم‌ها و روندهای شبکه‌های اجتماعی به‌سرعت تغییر می‌کنند.

برای مثال ممکنه با یک آپدیت اینستاگرام دسترسی شما به مخاطبان محدود بشه و کسب‌وکارتان ناگهان از دید دنبال‌کنندگان اصلی محو بشه یا از طرفی خیلی دیدین که افراد معروف به سرعت ناپدید و از خاطره ها پاک شدن ( کلا تو سوشال مدیا حتی اگه خودتون هم معروف بشین عمرش خیلی خیلی کوتاهه.کاملا برعکس اینترنت ) . به همین دلیل بهتره از کانال‌های بازاریابی متنوعی مثل ایمیل مارکتینگ، تبلیغات گوگل ادز و تولید محتوا ( به‌ویژه سئو ) بهره گرفته بشه. بی‌شک شبکه‌های اجتماعی ابزار قدرتمندی هستن، اما قرار دادن همه تخم‌مرغ‌ها در یک سبد می‌تونه ریسک شکست را بالا ببره.

۴- نادیده گرفتن تجربه کاربری (UX)

تجربه کاربری خوب، مشتری را حفظ می‌کند و ضعیف بودن آن، مشتری را فراری میده. تحقیقات نشان می‌دهد ۷۵٪ کاربران تنها با نگاه اول به طراحی سایت، اعتبار آن کسب‌وکار را ارزیابی می‌کنند[ ! ]. از طرف دیگه یه طراحی نامناسب و پیچیدگی در استفاده از سایت می‌تونه تا ۳۸٪ از بازدیدکنندگان را از ادامه جستجو در سایت شما منصرف کنه[ ! ]. اگر UX ( رابط کاربری ) وبسایتتون را تقویت و بهینه نکنید، بسیاری از مشتریان بالقوه بدون خرید یا ثبت نام، سایت شما را ترک می‌کنند ( در همون دقایق اول) . بنابراین توجه به جنبه‌های کاربردی و زیبایی‌شناختی طراحی (مانند سهولت ناوبری، سرعت بارگذاری صفحات و سازگاری با موبایل) برای موفقیت  ۱۰۰٪ ضروریه.

۵- قیمت‌گذاری اشتباه

قیمت‌گذاری محصول یا خدمت، یکی از کلیدی‌ترین مراحل است. تعیین قیمت خیلی بالا، مشتریو منصرف می‌کنه و قیمت خیلی پایین، یا سوددهی کسب و کار را کاهش می‌ده یا محصول رو چیپ و بی ارزش نشون میده ( پروسه قیمت گذاری یک امر کاملا تخصصی و حرفه ای هست که شرکت های بزرگ از مدیران مارکتینگ با سابقه و تیمهای تحقیق بازار حرفه ای برای تعیین اون استفاده میکنن )

HubSpot درباره این موضوع هشدار می‌ده: «اگر قیمت را خیلی بالا تعیین کنید، مشتریان بالقوه خرید نمی‌کنند؛ اگر خیلی پایین باشد، درآمد شما را تهدید می‌کند»[ ! ]. از سوی دیگر، مطالعات مک‌کینزی نشان داده ۹۰٪ مشکلات ناشی از قیمت‌گذاری نادرست به دلیل تعیین قیمت بسیار پایین محصول است[ ! ]. پس نتیجه میگیریم باید با تحلیل قیمت رقبا و درک ارزش محصول خودتون، استراتژی قیمت‌گذاری واقع‌بینانه‌ای تعریف کنید.
( جالب اینجاس که در ایران خیلی ها فکر میکنن اگر یک محصولو زیر قیمت ارائه بدن میتونن فروش خوبی داشته باشن )

۶- نداشتن استراتژی بازاریابی اولیه

کسب و کار اینترنتی بدون استراتژی بازاریابی مثل کشتی بدون قطب نماست. خیلی از کارآفرینان فکر می‌کنن صرفاً با ساختن سایت یا حضور در شبکه‌های اجتماعی میتونن مخاطب جذب کنن. در حالی که در عمل لازمه که بازار هدف را تحلیل کرده و پیش از راه‌اندازی، نقشه راه مشخصی برای معرفی محصول و جذب مشتری تهیه کنن. انجام فعالیت‌های بازاریابی به صورت برنامه‌ریزی شده و متمرکز باعث می‌شه که هزینه‌ها هدفمند و اثربخش باشن و از اتلاف منابع جلوگیری بشه. برای جزئیات بیشتر درباره جذب مشتریان اولیه می‌توانید مقاله «چطور اولین مشتریان خود را جذب کنیم؟» را مطالعه کنید.

۷- مدیریت مالی ضعیف

نحوه مدیریت هزینه‌ها و منابع مالی نقشی حیاتی در بقای کسب و کار داره. مطالعات نشون میده ۸۲٪ استارتاپ‌های شکست‌خورده به خاطر مدیریت نادرست نقدینگی ناکام مانده‌اند[ ! ]. همچنین بیش از ۵۳٪ شرکت‌ها برآورد درستی از سرمایه مورد نیاز سال اول خود ندارند[ ! ] و این باعث کمبود بودجه می‌شه. برای مثال استارتاپی که هزینه‌های خود را بیش از حد دست‌کم بگیره، ناگزیر به تعطیلی میرسه. بنابراین همواره باید بودجه‌بندی دقیق و پیش‌بینی جریان نقدینگی داشته باشید. اگر درباره شروع کسب‌وکار بدون سرمایه فکر می‌کنید، مطالعه مقاله «آیا کسب‌وکار اینترنتی بدون سرمایه ممکن است؟» می‌توانه براتون مفید باشه.

Case Study: یک استارتاپ شکست‌خورده و درس‌هایی که به ما می‌دهد

مثال آشنای شکست یک کسب‌وکار آنلاین Quibi است. این سرویس ویدئویی کوتاه‌مدت، در سال ۲۰۲۰ با حمایت سرمایه‌گذاران مشهور و ۱٫۷۵ میلیارد دلار سرمایه اولیه راه‌اندازی شد. اما به‌سرعت مشخص شد که محصول آن، نیاز واقعی بازار را برآورده نمی‌کند و تعداد کاربران مورد انتظار جذب نشد. ظرف شش ماه پس از راه‌اندازی، Quibi تعطیل شد. داستان Quibi به ما نشان میده داشتن سرمایه هنگفت بدون تحقیق بازار و تطبیق محصول با خواسته مشتریان، تضمینی برای موفقیت نیست و در عوض می‌تونه به تسریع مسیر شکست منجر بشه.

Case Study: یک کسب‌وکار موفق که از اشتباهات درس گرفت

نمونه موفق ایرانی دیجی‌کالا در مسیر خود بر اشتباهات اولیه غلبه کرد. این فروشگاه اینترنتی از سال ۱۳۸۷ با فقط ۱۰ هزار دلار سرمایه اولیه شروع به کار کرد و تونست فقط بعد از دو ماه به سودآوری برسه[ ! ]. بنیان‌گذاران دیجی‌کالا با رشد سریع سالانه بیش از ۲۰۰٪ و تمرکز بر تجربه کاربری مناسب (UX)، به مرور تیم بزرگ و مشتریان وفاداری جذب کردند[ ! ]. آنها از اشتباهاتی مانند فقدان محتوا و عدم اعتمادسازی اولیه درس گرفتند و با جذب سرمایه و توسعه زیرساخت‌ها، تبدیل به بزرگ‌ترین فروشگاه آنلاین ایران شدند. این تجربه نشون میده که میشه با استفاده هوشمندانه از منابع اندک و اصلاح مداوم برنامه‌ها، راه موفقیت را پیدا کرد.

چطور میشه از این اشتباهات جلوگیری کرد؟ (نقشه راه ۵ مرحله‌ای)

پس از بررسی دلایل و مثال‌های بالا، در اینجا یک نقشه راه پنج مرحله‌ای برای پیشگیری از اشتباهات رایج ارائه می‌کنیم:

1.     مطالعه و تحقیق بازار:

 پیش از هر اقدامی باید بازار هدف، نیازها و سلایق مشتریان را به دقت بررسی کنید. اطلاعات آماری و تحقیق از رقبا به شما کمک می‌کنه ایده خود را با واقعیت بازار منطبق کنید. این مرحله، شالوده محصولات و خدمات شما را بر اساس نیاز واقعی شکل میده.

2.     ساخت وب‌سایت حرفه‌ای و سئو: 

یک وب‌سایت کارآمد و طراحی‌ شده با اصول UX و رابط کاربری استاندارد ایجاد کنید. محتوا و ساختار سایت را با سئو بر اساس الگوریتم‌های موتورهای جستجو بهینه کنید، چون سئو می‌تونه منبع قابل توجهی از ترافیک ارگانیک و رایگان باشد. اطمینان حاصل کنید سایت شما ریسپانسیو هست و روی موبایل به درستی نمایش داده می‌شود و از لحاظ سرعت بارگذاری مشکلی نداره.

3.     تنوع کانال‌های بازاریابی: 

تنها به یک کانال (مثلاً شبکه‌های اجتماعی) وابسته نباشید. از روش‌های متعدد مانند بازاریابی محتوا، ایمیل مارکتینگ، تبلیغات پولی و رسانه‌های اجتماعی به صورت مکمل استفاده کنید. این کار ریسک را کاهش میده و ماندگاری شما در بازار را تضمین میکنه.

4.     بهبود مداوم تجربه کاربری (UX): 

همیشه به بازخورد کاربران گوش بدید و قابلیت‌های سایت را بهبود بدید. یک UX خوب باعث اعتمادسازی میشه؛ از آنجایی که ۷۵٪ کاربران اعتبار یک سایت را بر مبنای طراحی آن قضاوت می‌کنند، هرگونه نارضایتی تجربه‌ای (مانند کندی سایت یا دشواری خرید) باید سریعاً رفع بشه.

5.     مدیریت مالی و قیمت‌گذاری درست: 

هزینه‌ها و درآمدها را به دقت پیش‌بینی کنید و بودجه خود را بهینه تقسیم کنید. در تعیین قیمت محصول، تراز منطقی بین رقابت‌پذیری و سودآوری را رعایت کنید. همیشه یادتون باشه که قیمت‌گذاری بیش از حد پایین همان‌قدر مضره که تعیین قیمت بسیار بالا مضره.
برای تصمیمات مالی از ابزارها و مشاوره‌های مالی بهره ببرید و در صورت امکان مشاور مالی را در تیم خود داشته باشید.

جمع‌بندی و توصیه نهایی

در مسیر شروع کسب و کار اینترنتی، برنامه‌ریزی و شناخت دقیق بازار حرف اول رو می‌زنه. پیش از هر چیز نیاز مشتریان را بسنجید و مطمئن بشید محصول یا خدمات شما واقعاً مشکلی را حل می‌کند. همچنین تمرکز بر ایجاد یک سایت کاربرپسند و بهینه‌سازی آن برای موتورهای جستجو، تضمین‌کننده جذب مخاطبان بیشتر خواهد بود. از طرفی، تنوع در کانال‌های بازاریابی و مدیریت مالی هوشمندانه باعث می‌شود سرمایه‌های اندک شما اثر بیشتری داشته باشد. در پایان باید گفت با رعایت این اصول و پرهیز از اشتباهات یاد شده می‌توان قدم‌به‌قدم مسیر موفقیت را پیمود.

 اگر می‌خواهید از ابتدا مسیر درستی طی کنید، برای مشاوره رایگان برای طراحی سایت و سئو با ما در تماس باشید.

سوالات متداول